Wij werken vanuit een onvoorwaardelijke begeleidingsrelatie

De Triple-C methodiek is een methodiek waar we ons als Zorgnijverij in hebben verdiept. Hans van Wouwe, één van de ontwikkelaars van deze methodiek, heeft twee dagen de tijd genomen om ons als team, mee te nemen in de wereld van de onvoorwaardelijke begeleidingsrelatie. Ook onze zorgmanager werkt al jaren met deze methodiek. Wij zijn ervan overtuigd dat het belangrijk is om zonder voorwaarden te begeleiden. Het gaat erom dat je weet dat het oké is!

Anneke Aikema neemt je mee in de wereld van Triple-C

Tijdens de jaren als ambulant werker en begeleider op een opvanghuis voor kwetsbare jongeren heb ik gezien dat die onvoorwaardelijk begeleidingsrelatie zoveel kan toevoegen in het leven van een cliënt. Ook als hun eigen basis minder stevig was. En stapjes van groei waren soms heel klein. Maar ook dan; een succes! Het noemen waard. En het vieren waard.

Ik ontdekte meer hoe belangrijk het was dat ik ook beter, en dieper naar mijzelf zou moeten kijken. En had hier wel 1000 vragen over.

Wie ben ik in de begeleidingsrelatie naar de cliënt? Wie ben ik als collega en werknemer? Wat zijn mijn behoeften, weet ik deze eigenlijk wel? Hoe ontdek ik wat de cliënt nodig heeft?

Hoe belangrijk is diversiteit en mogen verschillen er zijn? Hoe belangrijk is het dat iedereen denkt zoals ik? Is mijn waarneming en overtuiging de enige waarheid? Of bekijk ik de wereld slechts vanuit mijn eigen perspectief en zorgt dit voor vervorming van mijn waarnemingen? Is er een waarheid of heeft deze meerdere kanten?

Wanneer ik met iemand praat, en ik heb vooraf al een mening of een oordeel, kan ik dan nog echt open en oprecht luisteren? Heb ik dit zelf door? Hoe kan ik dan goede zorg leveren en aansluiten bij de ander?

Wat doet het gedrag van de ander met mij? Wat maakt dat ik reageer zoals ik reageer? Hoe zit dit met de ander? En hoe kan ik leren of inzien dat gedrag onderdeel is van hoe je geprogrammeerd bent? Wat heeft het leven je gebracht en hoe ga je daar mee om? Hoe ga je aan de slag met je eigen update en herprogrammering? Wat heb je nodig van jezelf of de ander?

Probeer ik iemand onbewust te sturen omdat mijn normen en waarden zo vast in mijzelf zitten, dat ik vergeet met oprechte nieuwsgierigheid te ander te zien en te bevragen? Wat zou er gebeuren als ik mijzelf onderzoek, dit ruimte en erkenning geef, en probeer aan te sluiten door mijn gedrag te veranderen?

Ik werd nieuwsgierig. En ging op zoek.

In deze periode ging ik werken op de intensieve zorg. Cliënten met flinke diagnoses. Een verstandelijk beperking, meestal niet zichtbaar. Een verleden met misbruik en verwaarlozing en trauma’s. Geen van allen hadden geleerd om te gaan met de pijn uit hun jeugd en verleden. Ze hadden geen erkenning gehad voor hetgeen hen was overkomen. Boosheid en wantrouwen werden volledig op begeleiding geprojecteerd, wat maakte dat je goed weerbaar moest zijn en goed op jezelf en je collega moest letten.

Mijn eerste avonddienst duurde tot 22 uur. Een cliënt besloot een kwartier voor tijd dat ze nog een wandeling wilde maken. Dit kon niet vanwege de regels, en de cliënt drukte het brandalarm in, en rende door de nooddeur naar buiten. Voorlopig was die cliënt kwijt.

De andere cliënten waren boos, de het alarm bleef maar afgaan door een storing.

Mijn eerste dienst liep uit tot diep in de nacht, toen was er pas weer rust. En ik vond het geweldig! En was razend benieuwd.

En zo volgden er nog vele diensten: werken vanuit onvoorwaardelijkheid en beschikbaar zijn. Altijd! Met fysieke nabijheid. Met directheid en positieve woorden. Elk moment was een nieuwe kans op herstel en behalen van een stap naar succes.

Wat voor mij steeds meer naar voren kwam was dat, door al het gedrag heen, er diep van binnen een heel “klein kindje” was.

Sociaal emotioneel soms niet ouder dan 6 maanden. Soms 1 jaar, of 1,5 jaar. In sommige situaties misschien wel 5 of 8 jaar, hoewel dit heel wisselend kon zijn. Maar zeker niet volwassen en gezond volgroeid, terwijl je aan de buitenkant een volwassen mens zag.

Elke dag begonnen we opnieuw. Soms begonnen we elk uur opnieuw. Incidenten of “fouten” werden niet bestraft. Het ritme van de dag werd na elke situatie hersteld en opgepakt. Het gewone leven ging weer door.

Zo was ik begeleider van een cliënt, die op een dag heel hard schreeuwde: “jij doet telkens precies hetzelfde! Ik snap dit niet. Als ik boos ben, is het oké, als ik huil, is het oké, als ik je uitscheld is het oké, als ik je probeer te schoppen is het oké, als ik je bang probeer te maken is het oké en als ik niets doe is het ook oké. En als ik oké ben, is dat ook oké. Ik weet niet meer hoe het moet tussen ons!” En 3 keer raden: dat was oké. Ze was zo geraakt dat ze heel hard moest huilen, de stress van jaren op haar tenen lopen kreeg ruimte, en ze voelde zich volledig gezien en geaccepteerd. Een prachtig moment! Een positieve ervaring die ruimte gaf voor meer. Stapje voor stapje, en met enorm veel geduld.

Ik kwam, soms letterlijk en heel hard, in aanraking met Triple C.

Deze methodiek gaat ervan uit dat elk mens dezelfde basisbehoeften heeft. En graag willen we dat al deze behoeften naar tevredenheid ingevuld worden. Dit is getekend in een makkelijk te begrijpen model in de vorm van een behandelhuis.

Onze basisbehoeften op een rij:

Fysieke behoeften: Ervaren van voldoende fysieke stabiliteit en veiligheid vanuit zichzelf en de omgeving. Andere mensen nodig hebben. Leven in een menswaardige omgeving.

Emotionele behoeften: In relaties, acceptatie en waardering, eigenwaarde en tevredenheid over zichzelf. Onvoorwaardelijke begeleiding en sociale interactie, respect vanuit wederzijdse afhankelijkheid.

Mentale behoeften: Regie en invloed op eigen leven, van onbewust reageren naar bewust kiezen, je waarden en overtuigingen kunnen herzien.

Zingevende behoeften: Dienstbaarheid, ik zet mij in voor anderen. Onderscheiden, ik wil mij positief onderscheiden. Zin en betekenis, ik doe activiteiten die zinvol en betekenisvol zijn voor mezelf en anderen. Interactie met omgeving en kwaliteit hiervan is belangrijk.

Vanuit deze basisbehoeften, ook wel het fundament genoemd, zijn 3 pijlers ontstaan:

1. Onvoorwaardelijke begeleidingsrelatie

2. Anders kijken naar probleemgedrag

3. Betekenisvolle invulling van het dagelijks leven

Probleemgedrag wordt afgebeeld als een ijsberg: het zichtbare gedrag is zichtbaar boven water. Onder water ligt echter een groter stuk dat staat voor onvervulde menselijke behoeften.

Dit kan komen door belemmeringen in de persoon (bijvoorbeeld door hechtingsproblemen, autisme, verlieservaringen, (verstandelijke) beperking of belemmeringen in de omgeving (begeleiders, systeem, organisatie).

Anders kijken naar probleemgedrag zorgt ervoor dat je denken en handelen verschuift.

Deze pijlers vormen uiteindelijk de basis voor het dak van het behandelhuis, in deze genoemde volgorde.

Relatieopbouw door sensitief en responsief aan te sluiten bij het ontwikkelingsniveau

Competentieopbouw d.m.v. herkenbare en voorspelbare dagelijkse activiteiten

Doorbreken van ineffectieve actie-reactiepatronen bij probleemgedrag

En op de top: het gewone leven ervaren

Een stabiel huis!

Het mooie is dat dit werkt voor je cliënten: zowel kinderen als volwassenen.

Maar ook in teams, naar collega’s onderling. Of wanneer je in een leidinggevende positie werkzaam bent.

Daarnaast is het ook “kleiner” toepasbaar, in gezinnen en persoonlijke relaties.

Fouten maken mag. Dat hoort bij het leven. Uitgangspunt is dat ik oké ben, en dat jij oké bent. We hebben oog en respect voor elkaar, zonder oordeel en vanuit oprechte nieuwsgierigheid.

Dit is natuurlijk een stuk theorie in een notendop. Voor verdieping kunt u het boek lezen. (*Bron: Het gewone leven ervaren - boek Dick van der Weerd en Hans van Wouwe)

Los van deze theorie, hoop ik dat dit alles terug te zien is in de praktijk. In ons handelen, onze visie en ons mens- en wereldbeeld. Onvoorwaardelijke begeleiding en nabijheid.

Triple C is niet bedacht vanuit een christelijke visie. Toch heeft het voor mij veel raakvlakken met een God die naar ons mensen kijkt, en ons lief heeft vanuit een onvoorwaardelijke liefde. En zijn grenzen en afspraken, en elke dag is weer een nieuwe kans. Leven vanuit verbinding met onze hemelse Vader, verbinding met mensen om ons heen, en verbinding met jezelf.

Na ervaring opdoen vanuit deze methodiek, ben ik meer aan het werk gegaan met leidinggeven, en coachen van medewerkers. Het overdragen van kennis: wat zie je, wat heeft je cliënt nodig, wat heb jij nu nodig, hoe kan jij nu aansluiten bij de ander. En vooral het positieve: het vieren van successen!

Een mooi voorbeeld in persoonlijke relaties en teams is het geven en ontvangen van feedback. Dat kan vreselijk spannend zijn. Vaak denken we dat feedback een vorm van kritiek is, die iets over ons zegt (oordeel). Dat jij als mens niet goed genoeg bent.

Ik heb geleerd dat feedback ook iets zegt over de ander. De ander bevraagt of geeft jou een advies over iets wat bij de ander is opgevallen.

Als je dat kan plaatsen, kan voelen hoe het binnenkomt en dit in verbinding met jezelf en de ander weet te brengen, ligt je identiteit niet in duigen. En als je ontdekt wat er gebeurt in de dynamiek tussen jou en de ander; dat maakt het zoveel rustiger en veiliger. Dat maakt dat we onze vrijheid en bewegingsruimte niet verliezen, maar gewoon mogen zijn wie we zijn. Dan kunnen we leren hoe we kwetsbaar zijn, en dan durven we dit ook te zijn. Dan durven we fouten te maken. En kansen te zien. Omdat aan onze behoeften is voldaan.

Bewust ervan dat ieders kijk op de wereld slechts een waarneming vanuit eigen perspectief is.

Ik werk nu bijna een jaar bij de Zorgnijverij. Het was mooi om te ontdekken dat Triple-C ook bekend is binnen De Zorgnijverij. Erna en enkele andere medewerkers hebben de training gevolgd en ook het boek is te vinden op onze locaties.

Tijdens deze maanden hebben Erna en ik elkaar ook beter leren kennen en herkennen we elkaar in deze visie. Leuke ontwikkelingen en mooie gesprekken komen hieruit voort.

Dus tussen alle ontwikkelingen door, ben ik inmiddels aardig “thuis” bij de Zorgnijverij en krijgen de werkzaamheden die bij mijn pakket horen duidelijker vorm. Natuurlijk zijn deze maanden een beetje anders verlopen dan ik mij had voorgesteld.

Gelukkig mogen wij weten Wie de wereld in Zijn hand heeft.

Ik ben onder de indruk van de werknemers in de teams.

En u als ouder/verwant heeft vast allang gezien dat er goud in deze medewerkers zit!

Tijdens de afgelopen jaren is het behouden van kleinschalig en familiair een grote drijfveer. We willen elkaar zien en echt leren kennen, ook u als ouder, verwant, geïnteresseerde of cliënt. Hier zullen we altijd naar streven.

arrow_back arrow_forward

Neem een kijkje in

De Zorgnijverij

Wordt dit jouw nieuwe plekje? Bekijk de video en kom meer te weten over de Zorgnijverij!

  Dagbesteding aanvragen

Dagbesteding op de Zorgnijverij: